Хӗрлӗ Чутайӗнчи тӗп пульницӑра Константин Будков ҫамрӑк тухтӑр тӑрӑшать. Вӑл Чӑваш патшалӑх университетӗнчен 2025 ҫулта вӗренсе тухнӑранпа тухтӑр пулса тимлет.
МАХри «Хыпар-Вести Чувашии» каналта пӗлтернӗ тӑрӑх, Костя Шупашкарта ҫуралнӑ, ачалӑхӗ Сургут тӑрӑхӗнче иртнӗ. Вӑл 15 ҫулта чухне Будковсем тӑван тӑрӑха таврӑннӑ.
Ҫамрӑк тухтӑр спорт туризмӗпе кӑсӑкланать. Виҫӗ ҫулта каччӑ чылай ҫӗрте пулса курнӑ, вун-вун километра хыҫа хӑварнӑ.
Тухтӑр пулма вӑл ачаранпах ӗмӗтленнӗ май шапасемпе нӑрӑсене сиплеме юратнӑ. Чӑнласа мар-ха. Вылямалла.
Шкулта хими юратса вӗреннӗскер шкул пӗтерсен И.Н. Ульянов ячӗллӗ ЧПУ-ри медицина факультетне вӗренме кӗнӗ. Унтан вӗренсе тухсан вӑл Хӗрлӗ Чутайӗнчи тӗп пульницӑра ӗҫлеме тытӑннӑ. Ӑна унта пурӑнмалли вырӑнпа та тивӗҫтернӗ.
Хӗрлӗ Чутай районӗнчи Атнар ялне шыв кӗртме хыснаран 152, 2 миллион тенкӗ уйӑрӗҫ. Ку цифрӑна патшалӑх закупикисен сайтӗнче палӑртса хӑварнӑ.
Хӗрлӗ Чутай тӑрӑхӗн администрацийӗ ялта шыв кӗртме килӗшекен организацие шырать. Уншӑн вырӑнти хыснаран 152,2 миллион тенкӗ уйӑрма хатӗр. Подрядчика ҫу уйӑхӗн 21-мӗшӗнче палӑртмалла.
Шывпа тивӗҫтерессине икӗ ӑстрӑмпа пурнӑҫламалла: контракта алӑ пуснӑ вӑхӑтранпа 2026 ҫулхи раштав уйӑхӗн 25-мӗшӗччен тата 2027 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗн 1-мӗшӗнчен пуҫласа утӑ уйӑхӗн 1-мӗшӗччен. Ӗҫе контрактпа палӑртнӑ вӑхӑтран иртерех вӗҫлесен те юрать тесе пӗлтернӗ.
Ку хыпара «Правда ПФО» интернет-хаҫатра пӗлтернӗ. Ӑна вуланисенчен хӑшӗсем шыв кӗртме ҫавӑн чухлӗ укҫа тухса кайма пултарнине шанмасӑртарах ҫырнӑ.
Хӗрлӗ Чутай районӗнчи Атнар ялне шыв кӗртме хыснаран 152, 2 миллион тенкӗ уйӑрӗҫ. Ку цифрӑна патшалӑх закупикисен сайтӗнче палӑртса хӑварнӑ.
Хӗрлӗ Чутай тӑрӑхӗн администрацийӗ ялта шыв кӗртме килӗшекен организацие шырать. Уншӑн вырӑнти хыснаран 152,2 миллион тенкӗ уйӑрма хатӗр. Подрядчика ҫу уйӑхӗн 21-мӗшӗнче палӑртмалла.
Шывпа тивӗҫтерессине икӗ ӑстрӑмпа пурнӑҫламалла: контракта алӑ пуснӑ вӑхӑтранпа 2026 ҫулхи раштав уйӑхӗн 25-мӗшӗччен тата 2027 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗн 1-мӗшӗнчен пуҫласа утӑ уйӑхӗн 1-мӗшӗччен. Ӗҫе контрактпа палӑртнӑ вӑхӑтран иртерех вӗҫлесен те юрать тесе пӗлтернӗ.
Ку хыпара «Правда ПФО» интернет-хаҫатра пӗлтернӗ. Ӑна вуланисенчен хӑшӗсем шыв кӗртме ҫавӑн чухлӗ укҫа тухса кайма пултарнине шанмасӑртарах ҫырнӑ.
Пӑрлӑ ҫумӑра, ҫил вӑйланнине пула республикӑри тӑватӑ округра – Муркаш, Хӗрлӗ Чутай, Красноармейски тата Шупашкар округӗсенче – 58 ял ҫутӑсӑр юлнӑ.
Пӗтӗмпе – 33 социаллӑ пӗлтерӗшлӗ объект, 6,5 пин ҫурт, вӗсенче 15 пин ытла ҫын пурӑнать. Авариллӗ бригадӑсем вырӑна тухнӑ, ӗҫлеҫҫӗ. Ӗҫ хӑвӑртрах пытӑр тесе Самар тата Чӗмпӗр облаҫӗсенчен, Мордва Республикинчен тепӗр 15 экипаж пулӑшма ҫитнӗ. Вӗсем Шупашкар, Муркаш, Красноармейски округӗсенче тата Ҫурҫӗр поселокӗнче ӗҫлеҫҫӗ.
Тӳре-шара лару-тӑрӑва сӑнаса тӑрать. Электроэнергие ҫывӑх вӑхӑтра пама шантарнӑ.
Етӗрне районӗнчи Ирҫе ялӗнче ҫуралнӑ, халӗ Шупашкарта пурӑнакан Зоя Семёнова паян 90 ҫул тултарнӑ. Ҫав ятпа кинемее Шупашкар хулинчи халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центрӑн пай пуҫлӑхӗ Марина Петрова тата Елена Ефремова социаллӑ ӗҫчен саламланӑ.
Асӑннӑ центр ватӑ ҫынна 2019 ҫулхи ҫу уйӑхӗнченпе пӑхса пулӑшать. Зоя Васильевнӑн упӑшки те, ачисем те пулнӑ-ха. Анчах вӗсем пурнӑҫран уйрӑлса кайнӑ.
Ҫичӗ класс вӗренсе пӗтерсен ял хӗрӗ Шупашкара килсе ӗҫе вырнаҫнӑ. Тепӗр икӗ ҫултан вӑл Мускава тухса кайнӑ. Унта стройкӑра ӗҫлеме пуҫласан штукатур-маляр ӗҫне алла илнӗ. 1957 ҫулта ҫемье ҫавӑрсан упӑшкипе Казахстана тухса кайнӑ, унта 9 ҫул стройкӑра тӑрӑшнӑ хыҫҫӑн Шупашкара таврӑннӑ. Кунта тӗрлӗ ӗҫре тӑрӑшнӑ.
Хӗрлӗ Чутай районӗнче пурӑнакан сусӑр хӗрарӑма газсӑр, канализацисӗр общежитире пӳлӗм панӑ. Ку ҫуртӑн туалечӗ те урамра иккен. Кун пирки хӗрарӑм Раҫҫӗйӗн Следстви комитечен информаци центрне шӑнкӑраласа пӗлтернӗ.
Хӗрарӑм каласа кӑтартнӑ тӑрӑх. Туктамӑш ялӗнчи унӑн уйрӑм ҫуртне ишӗлет тесе йышӑннӑ. Ку вӑл 2012 ҫулта пулнӑ. 2017 ҫулта ӑна Хӗрлӗ Чутайӗнчи Ҫӗнӗ урамри общежитире пӳлӗм уйӑрса панӑ. Пӳлӗмре газ та, канализаци те ҫук, туалет урамра вырнаҫнӑ.
Хӗрарӑм сусӑр, апла пулсан ӑна пурӑнмалли хӑтлӑ ҫуртпа черетсӗрех тивӗҫтермелле. Вырӑнти суд та кун пек йышӑну кӑларнӑ. Апла пулин те вырӑнти тӳре-шара хӗрарӑма пулӑшма васкамаҫҫӗ иккен. Сусӑра аякри пӗр ялта хваттер сӗннӗ-мӗн-ха, анчах унта йӗркеллӗ инфраструктура ҫук иккен.
Халӗ ку ӗҫе РФ Следстви комитечӗн тӗпчевҫисем тӗпчӗҫ.
Пуш уйӑхӗн 14-мӗшӗнче Хӗрлӗ Чутайра «Сӑр тӑрӑхӗ — шахмат тӑрӑхӗ» фестиваль иртрӗ. Кӑҫал ку ӑмӑрту ҫирӗммӗш хут йӗркеленнипе уйрӑмах пӗлтерӗшлӗ пулчӗ. Шахмат ӑстисем Совет Союзӗн Паттӑрӗсен И.В. Индряковпа А.Р. Логиновӑн кубокӗшӗн кӗрешрӗҫ.
Юбилейлӑ хут иртекен спорт мероприятине республикӑри 17 хулапа округран пурӗ 118 ҫын пухӑнчӗ. Хутшӑнакансен ӳсӗмӗ те тӗрлӗрен: чи пӗчӗк выляканӗ халь тин 7 ҫул тултарнӑ пулсан (2019 ҫулта ҫуралнӑ), чи аслӑ хутшӑнаканӗ — 96 ҫулхи ватӑ (1930 ҫулта ҫуралнӑ).
Тӗрлӗ ӳсӗмри абсолютлӑ ҫӗнтерӳҫӗсене — пуҫламӑш класс ачисенчен пуҫласа ӗҫ ветеранӗсем таран — кубоксемпе, медальсемпе тата хаклӑ парнесемпе чысларӗҫ. Ку ӑмӑртура уйрӑм ҫемьесем те, сывлӑхӗпе хавшакрах ачасем те хӑйсен пултарулӑхне кӑтартма пултарчӗҫ.
Пуш уйӑхӗн 20-мӗшӗнче 16 сехетре Чӑваш патшалӑх ӳнер музейӗнче «Элли Юрьев пултарулӑх йывӑҫҫи» ятлӑ курав уҫӑлӗ. Ӑна Чӑваш Республикин халӑх художникӗ, Чӑваш Республикин литература тата ӳнер енӗре патшалӑх премийӗн лауреачӗ, Шупашкар хулин хисеплӗ гражданинӗ Элли Юрьев ҫуралнӑранпа 90 ҫул ҫитнине халалланӑ.
Элли Юрьев (1936-2001) – XX ӗмӗрӗн иккӗмӗш ҫурринчи Чӑваш Енӗн ӳнер ӗҫӗнче ҫутӑ йӗр хӑварнӑ. Унӑн еткерлӗхӗ хӑватлӑ йывӑҫ пекех.
Элли Михайлович 1936 ҫулхи пуш уйӑхӗн 25-мӗшӗнче Хӗрлӗ Чутай районӗнче ҫуралнӑ. Тбилиси патшалӑх ӳнер академийӗн ҫырулӑх факультетӗнчен вӗренсе тухнӑ (1964).
Куравра Чӑваш патшалӑх ӳнер музейӗн коллекцийӗнчи ҫырулӑхпа графика ӗҫӗсемпе паллашма май килӗ.
Художник ҫутҫанталӑк илемӗпе хавхаланнӑ. Элли Юрьев таса тӳпене тата шурӑ пӗлӗте сӑнлама кӑмӑлланӑ.
Унӑн Раҫҫейре, Европа тата Ҫурҫӗр Африка ҫӗршывӗсенче пулнӑ чухне тӑрӑх ҫул ҫӳревӗсенче тунӑ ҫул ҫӳрев тӗрленчӗкӗсем те кӑсӑклӑ та интереслӗ.
Хӗрлӗ Чутай округӗнче «Аваллӑхсӑр малашлӑх ҫук» регионсем хушшинчи фестиваль иртнӗ. Вӑл республика ҫыннисене тата кӳршӗ регионсенчен килнӗ хӑнасене пӗрлештернӗ. Хӗрлӗ Чутайри вӑтам шкул тӑваттӑмӗш ҫул ӗнтӗ хӑй патне пухать.
Фестивале Чӑваш Республикин Вӗренӳ институчӗ тата Хӗрлӗ Чутайри вӑтам шкул пӗрле йӗркеленӗ.
Фестиваль программи сакӑр секцирен тӑнӑ:
1. «Халӑх хитре — йӑлипе»,
2. «Халӑх юрри-кӗвви — чунӑм уҫҫи»,
3. «Ай, ташлар-и ташшине…»,
4. «Халӑхсен туслӑхӗ — ҫӗршыв мӑнаҫлӑхӗ»,
5. «Халӑх йӑли — пурнӑҫ йӗрки»,
6. «Ҫӗр пин тӗрӗ ҫӗршывӗнче»,
7. «Туслӑх асамачӗ»
8. «Пирӗн ҫемьен юратнӑ наци апачӗ».
Фестиваль хӑнисен йышӗнче паллӑ телерадиожурналистсем, ҫыравҫӑсем, художниксем тата ыттисем пулнӑ. Хӑнасем культура еткерне упраса хӑварасси питӗ пӗлтерӗшлӗ пулнине палӑртнӑ. Чӑваш халӑх поэчӗ Раиса Сарпи фестивале чӑтӑмсӑррӑн кӗтнине пӗлтернӗ.
Хӗрлӗ Чутай округӗнче республика шайӗнчи «Чи лайӑх класс ертӳҫи» конкурсӑн муниципаллӑ тапхӑрӗ иртнӗ. Унта ултӑ шкултан ултӑ педагог хутшӑннӑ. Вӗсем ачасемпе калаҫу ирттернӗ, хӑйсемпе паллаштарнӑ тата лекци вуланӑ.
Пӗтӗмлетӳ тӑрӑх, Питӗркасси шкулӗнчи Ольга Фондеркина ҫӗнтерӳҫӗ пулса тӑнӑ. Вӑл Хӗрлӗ Чутай округӗн чысне 2026 ҫулхи нарӑсӑн 24-мӗшӗнчен пуҫласа пуш уйӑхӗн 13-мӗшӗччен республика шайӗнче хӳтӗлӗ.
Иккӗмӗш вырӑна Ҫӗнӗ Атикасси шкулӗнчи Валентина Ядранская, виҫҫӗмӗшне – Хӗрлӗ Чутай шкулӗнчи Ирина Захарова йышӑннӑ.
Номинацисенче ҫаксем палӑртнӑ: Сергей Мигушкин (Атнар шкулӗ) — «Улшӑнусен лидерӗ», Светлана Фондеркина (Мӑн Этмен шкулӗ) — «Кашниншӗн тӑрӑшакан», Вера Артемьева (Мишеркасси шкулӗ) — «Ырӑ кӑмӑллӑхпа чӑтӑмлӑх».
+16.0 °C